Diyabet Riskinizi Test Edin
Ş işmanlık, sedanter yaşam tarzı, insülin direnci, hiperinsülinemi, gizli diyabet ve geçmişte gebelikte ortaya çıkan diyabet öyküsü Tip 2 diyabet gelişimi için güçlü risk faktörleridir.
Diyabet yönünden yüksek riskli olduğu saptanan bireylerin Diyabet Önleme programlarına dahil edilmesi sonucunda, bu kişilerde Tip 2 diyabet gelişmesinin önlenmesi veya en azından geciktirilmesi mümkün olabilmektedir.
Kimlerde Tip 2 Diyabet Riski Artmıştır?
Tip 2 diyabet açısından araştırılması gereken riskli durumlar aşağıda özetlenmiştir.
1. Obez veya kilolu (BKİ >25 kg/m2)
olan, özellikle santral obezitesi bulunan kişilerde, 45 yaşından itibaren açlık kan glukozu ölçülmeli, normal ise 3 yılda bir tekrar edilmelidir.
2. Ayrıca BKİ>25 kg/m2 olan kişilerin, aşağıdaki risk faktörlerinden birine mensup olmaları halinde, daha genç yaşlardan itibaren ve daha sık araştırılmaları gerekir:
- Birinci derece yakınlarında diyabet bulunan kişiler
- İri bebek doğuran veya daha önce ‘Gebelik Diyabeti’ tanısı konulmuş kadınlar
- Hipertansif (kan basıncı 140/90 mmHg veya üzerinde olan) bireyler
- Dislipidemikler (HDL-kolesterol 35 mg/dl veya altında ya da trigliserid 250 mg/dl veya üzerinde olan kişiler)
- Daha önce Bozulmuş Açlık Glukozu veya Bozulmuş Glukoz Toleransı saptanan bireyler
- Polikistik over sendromu olan kadınlar
- Kalp-damar hastalığı (koroner kalp hastalığı, inme veya ayak-bacak damarlarında tıkanıklık) bulunan kişiler
- Düşük doğum tartılı doğan kişiler
- Sedanter yaşam süren veya fizik aktivitesi düşük olan kişiler
- Doymuş yağlardan zengin ve posa miktarı düşük beslenen kişiler
- Şizofreni hastaları
- Bazı antipsikotik ilaçları kullanan kişiler
Tip 2 diyabet yönünden riski yüksek olan kişileri belirlemede Diyabet Risk Anketi’nin kullanılması basit, hızlı, pahalı olmayan ve güvenilir bir yöntemdir.
|
Diyabet Risk Anketi
|
|
1. Yaş
0 puan: 45 yaş altı
2 puan: 45-54 yaş
3 puan: 55-64 yaş
4 puan: 64 yaş üstü
|
|
2. Beden kütle indeksi (BKİ)
0 puan: 25 kg/m2’nin altında
1 puan: 25-30 kg/m2
3 puan: 30 kg/m2’nin üzerinde
|
|
1. Bel çevresi
0 puan:
3 puan:
4 puan:
|
ERKEK
94 cm’nin altında
94-102 cm
102 cm’nin üzerinde
|
KADIN
80 cm’nin altında
80-88 cm
88 cm’nin üzerinde
|
|
4. Ekseri günlerde işte veya boş zamanlarınızda çoğunlukla günde en az 30 dakika egzersiz yapıyor musunuz?
0 puan: Evet
2 puan: Hayır
|
|
5. Hangi sıklıkta sebze-meyva tüketiyorsunuz?
0 puan: Her gün
2 puan: Her gün değil
|
|
6. Kan basıncı yüksekliği için hiç ilaç kullandınız mı veya sizde yüksek tansiyon bulundu mu?
0 puan: Hayır
2 puan: Evet
|
|
7. Daha önce (check-up, hastalık veya gebelik sırasında) kan şekerinizin yüksek veya sınırda olduğu söylendi mi?
0 puan: Hayır
5 puan: Evet
|
|
8. Aile bireylerinizden herhangi birinde diyabet tanısı konulmuş muydu?
0 puan: Hayır
3 puan: Evet; amca, hala, dayı, teyze, kuzen, yeğen (İkinci derece yakınlar)
5 puan: Evet; baba ya da anne, kardeş, çocuk (Birinci derece yakınlar)
|
Yukarıdaki sorulara verdiğiniz yanıtlara göre aldığınız puanları toplayın, daha sonra aşağıdaki puanlama cetveline bakabilir ve puanınıza göre diyabet risk derecenizi ve 10 yıllık diyabet riskinizi saptayabilirsiniz.
Örneğin; Diyabet Risk Anketi’nde 15-20 puan alan kişilerde diyabet riski yüksektir, bu kişilerin diyabet riskinin 10 yıl içinde %33 olduğu hesaplanmıştır.
|
Diyabet Risk Puanı
|
|
Toplam puan
|
Risk derecesi
|
10 yıllık risk
|
|
7’den düşük
|
Düşük
|
%1 (1/100)
|
|
7-11
|
Hafif
|
%4 (1/25)
|
|
12-14
|
Orta
|
%16 (1/6)
|
|
15-20
|
Yüksek
|
%33 (1/3)
|
|
20’den yüksek
|
Çok yüksek
|
%50 (1/2)
|