Gizli Şeker


Bozulmuş glukoz toleransı, bozulmuş açlık glukozu ve kombine glukoz tolerans bozukluğu olan bireyler diyabet yönünden risk altındadır. Şimdi bu üç başlığıda teker teker inceleyelim.  

Bozulmuş Glukoz Toleransı (BGT): Diyabet açısından riskli bazı kişilerde açlık kan şekeri seviyesi normal sınırlar içinde olduğu halde, OGTT’de (şeker yükleme testinde) 75 gram glukoz içeren sıvıyı içtikten 2 saat sonraki kan şekeri seviyesi normal düzeylerin üzerinde, fakat diyabet tanısı koyduracak sınırın altındadır. İkinci saat glukoz düzeyi 140-199 mg/dl arasında bulunan bu kişilerde vücudun glukoza dayanıklılığı (toleransı) azalmıştır. ‘Bozulmuş glukoz toleransı (BGT)’ olan kişilerin 10 yıl içindeki aşikar diyabet riskleri, diğer bir ifade ile diyabetli olma riskleri %30’un üzerindedir. Halk arasında bu kişiler gizli diyabetli olarak adlandırılırlar. 

Bozulmuş Açlık Glukozu (BAG): Toklukta saptanabilen BGT’ye benzer şekilde, açlıkta da normal ile diyabet arasındaki kategoriye eşdeğer bir durum olarak ‘Bozulmuş Açlık Glisemisi (BAG)’ terimi kullanılmaktadır. Normal bir kişide en az 8 saatlik bir açlık döneminden sonra sabah saatlerinde ölçülen kan şekeri seviyesi 100-125 mg/dl arasında ise BAG vardır. Tıpkı BGT’de olduğu gibi, bu kişilerde de diyabet riski yüksektir. BAG saptanan kişilerin %15’inde 10 yıl içinde diyabet ortaya çıkacaktır. 

Kombine Glukoz Tolerans Bozukluğu (KGTB): Normal bir kişide hem açlık kan şekeri 100-125 mg/dl arasında hem de OGTT’de 2. saat kan şekeri seviyesi 140-199 mg/dl arasında bulunursa, bu kişide ‘Kombine Glukoz Tolerans Bozukluğu’ vardır. Böyle bir kişide diyabet riski çok yüksektir ve 10 yıl içinde diyabete yakalanma oranı %40-50 civarındadır. Kombine Glukoz Tolerans Bozukluğu, gizli şekerin ileri aşaması olarak kabul edilir ve bu kişilerin mutlaka bir koruma programına alınmaları gerekmektedir.